ေအာ္တစ္ဇင္ ျမန္မာအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

ျမန္မာ ေအာ္တစ္ဇင္ အသင္း(ရန္ကုန္)ျဖစ္ေပၚလာပံု သမိုင္းစဥ္
ျမန္မာႏိုင္ငံ အရပ္ရပ္တြင္ ေအာ္တစ္ဇင္ လကၡဏာ ရွိသူမ်ား ရွိေနေသာ္လည္း အတိအက် စာရင္း ေကာက္ယူျခင္း မရွိေသးပါ။

Strategic Planning (2014-19)

၂၀၀၀ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေအာ္တစ္ဇင္ လကၡဏာ ရွိေသာ ကေလးဦးေရ တျဖည္းျဖည္း မ်ားျပား လာခဲ့ပါသည္။အခ်ိဳ႕က မူႀကိဳမ်ားႏွင္ ့အစိုးရ ပညာသင္ၾကားေရး ေက်ာင္းမ်ားက Mild အဆင့္ရွိေသာ ကေလးအနည္းစုကို ပညာ သင္ၾကားခြင့္ ေပးေသာ္လည္း အမ်ားအားျဖင့္ ဤလကၡဏာ ရွိေသာ ကေလးမ်ားကို ေက်ာင္းမ်ားကလက္မခံၾကပါ။
ထို႔ေနာက္တြင္ ေအာ္တစ္ဇင္ မိသားစုမ်ား၏ လိုအပ္ခ်က္ကို အေျချပဳ၍ ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီးတြင္ ေအာ္တစ္ဇင္ ကေလး ၂ဦး၊ ၃ဦး မွ်ကို လက္ခံ၍ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးေသာ ပုဂၢလိက သင္ၾကားေရး ေက်ာင္းငယ္မ်ားေပၚေပါက္ လာခဲ့ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ ေအာ္တစ္ဇင္ ကေလးမ်ားတို႔၏ အမွန္တကယ္ လိုအပ္ေနေသာ သင့္ေတာ္သည့္ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ားကို မေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေသးပါ။ ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီး ရွိ အထူး သင္ၾကားေရး ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ေအာ္တစ္ဇင္ ကေလးမ်ား အတြက္ လိုအပ္ေနေသာ (Special trained teachers / therapistis for speech, language,Occupational and Behaviour therapistis) မ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ အျမဲတေစ ေနထိုင္ျခင္း မရွိေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။ အခ်ိဳ႔ တတ္ႏိုင္ေသာ မိဘက ၎တို႕၏ သားသမီးမ်ားကို ႏိုင္ငံရပ္ျခားတြင္ ေအာ္တစ္ဇင္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ကြၽမ္းက်င္ ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ေလ့က်င့္ သင္ၾကားကုသျခင္း၊ သင္ၾကားေရးေက်ာင္းႏွင့္ ျပင္ပဆရာ/ဆရာမမ်ားက ႏိုင္ငံရပ္ျခားတြင္   ေအာ္တစ္ဇင္ကေလးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ သင္တန္းမ်ား၊ နည္းပညာမ်ား တက္ေရာက္ ဆည္းပူးေလ့လာျခင္း စသည္ျဖင့္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾက   ေသာ္လည္း မိမိ စရိတ္ျဖင့္ နည္းပညာမ်ား အျပည့္အ၀ သင္ၾကားရန္ အခက္အခဲမ်ား ရွိေသာေၾကာင့္ ယေန႔တိုင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ   ေအာ္တစ္ဇင္ လကၡဏာ ရွိသူမ်ားအတြက္ ထိေရာက္မႈ႕အျပည့္အ၀ မရရွိေသးပါ။ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးတြင္သာ ေအာ္တစ္ဇင္ ကေလးမ်ားကို လက္ခံေလ့က်င့္ သင္ၾကားေပးေသာေက်ာင္း (၈)ေက်ာင္းရွိခဲ့ေသာ္လည္း ေနျပည္ေတာ္၊ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီးလို ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ ေအာ္တစ္ဇင္ေက်ာင္းမ်ား မရွိေသးပါ။ ထိုအေျခအေနတြင္ ထိုင္းႏိုင္ငံ၊ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕တြင္ Asia Pacific Development Centre on Disability   မွဦးစီး က်င္းပ ေသာ 1st ASEAN  Autism  Workshop  and  Congress (၁၃.၁၂.၂၀၁၀) မွ   (၁၇.၁၂.၂၀၁၀) ကို တက္ေရာက္ရန္ အာဆီယံ ႏိုင္ငံအသီးသီးရွိ ေအာ္တစ္ဇင္ အသင္းမ်ားမွ မိဘမ်ားကို တစ္ႏိုင္ငံ (၃) ဦးစီးဖိတ္ၾကား  ခဲ့ပါသည္။
ယင္းအစည္းအေ၀းကို တက္ေရာက္ရန္  ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ေအာ္တစ္ဇင္အသင္း မရွိေသး၍ Family Support Netwok  (ဥာဏ္ရည္ မမီသူမ်ား၏ မိဘမ်ား စုေပါင္း ဖြဲ႔စည္းထားေသာ အသင္း) မွ ဥကၠဌ ဦးေက်ာ္ထြဋ္၏ ဆက္သြယ္မႈျဖင့္ ဦးေက်ာ္ထြဋ္ႏွင့္ အတူ ဦးေနထြန္း ႏွင့္ ေဒၚစန္းစန္းျမင့္တို႔သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံေအာ္တစ္ဇင္ ရွိေနသူမ်ား ကိုယ္စားျပဳ/ေအာ္တစ္ဇင္ ကေလးမိဘ အေနျဖင့္သာ ပါ၀င္ခဲ့ရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ (စကၤာပူႏိုင္ငံမွာ ယင္း အစည္းအေ၀းသို႔ မတက္ေရာက္ခဲ့ပါ။)ASEAN AutismWorkshop and Congressသို႕တက္ေရာက္ၾကေသာ အာဆီယံႏိုင္ငံ အသီးသီးတြင္ ေအာ္တစ္ဇင္ အသင္းမ်ား ဖြဲ႔စည္း ထားၿပီး ျဖစ္ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္  ေအာ္တစ္ဇင္ အသင္း ဖြဲ႔စည္းထား ျခင္း မရွိေသးပါ။ အာဆီယံႏိုင္ငံ အသီးသီးမွ   ေအာ္တစ္ဇင္ အသင္းမ်ား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ ASEAN Autism Network(AAN) ကို အာဆီယံ တစ္ႏိုင္ငံလွ်င္ ရွိၾကေသာ အသင္းမ်ားထဲမွ တစ္ႏိုင္ငံလွ်င္(၃)ဦးစီေရြးခ်ယ္၍ စုစုေပါင္း(၉)ႏိုင္ငံကိုယ္စားျပဳ (၂၇)ဦးျဖင့္ (၁၅.၁၂.၂၀၁၀)ေန႕တြင္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ပါသည္။ ထိုအစည္းအေ၀းတြင္ ေအာ္တစ္ဇင္ နည္းပညာမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးေနေသာ ႏိုင္ငံမ်ားမွ နည္းပညာမဖြံ႕ၿဖိဳးေသး / အားနည္းေနေသာႏိုင္ငံမ်ား (ျမန္မာႏိုင္ငံ အပါအ၀င္)ကို ၀ိုင္း၀န္း ကူညီ ပံ့ပိုးေပးရန္ သေဘာတူ ဆံုးျဖတ္ ခဲ့ပါသည္။ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားတြင္ လက္ရွိ နည္းပညာဖြံ႕ၿဖိဳး   ေနေသာ ႏိုင္ငံ ကိုယ္စားျပဳ ေအာ္တစ္ဇင္ အသင္းမ်ားက ေအာ္တစ္ဇင္ ရွိေနသူမ်ားအား ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးမႈ႕ကို ဗီဒီယို မ်ားျဖင့္ျပသခဲ့ပါ သည္။ ထို႕ျပင္ ထိုင္းႏိုင္ငံရွိ Mahannaparam School , A Mainstream School  ႏွင့္Bangkok Autism Vocational Center  ကိုလည္း ေလ့လာခဲ့ရပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ (အထူးသျဖင့္) ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးတြင္ ဖြင့္လွစ္ေလ့က်င့္ သင္ၾကားေပးေနေသာ အထူးသင္ၾကားေရး ေက်ာင္းမ်ားမွာ ေအာ္တစ္ဇင္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ လက္ေတြ႕နည္းပညာမ်ား၊
သင္ေထာက္ကူပစၥည္းမ်ား အလြန္အားနည္းေနေသးသည္။ ေအာ္တစ္ဇင္ရွိေနသူ (၁၂)ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ားအတြက္ အထူးသင္ၾကားေရးေက်ာင္းမ်ားသာရွိၿပီး အရြယ္ေရာက္ေသာသူမ်ားအတြက္ ၎တို႕၏ဘ၀တြင္ အမွီခိုကင္းစြာ ရပ္တည္ေနထိုင္ႏိုင္ေရး၊ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းပညာရပ္ျဖင့္ ဘ၀တြင္ရပ္တည္ႏိုင္ေရး၊  ႏိုင္ငံေတာ္ /ပုဂၢလိက လုပ္ငန္းခြင္မ်ားတြင္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ အတြက္ သင္ၾကားေပးႏိုင္သည့္Vocational Training Centre မရွိေသးပါ။ ကေလးမ်ားေလ့က်င့္သင္ၾကား ေပးရာတြင္လည္း နည္းပညာမ်ားကို မ်ားေသာအားျဖင့္ စာေတြ႕သာေလ့လာခြင့္ရရွိခဲ့ေသာ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ား ပို၍ မ်ားျပားပါသည္။

လူနည္းစု ေအာ္တစ္ဇင္မိဘမ်ား အေနျဖင့္၎တို႕၏ ကေလးမ်ားကို နည္းပညာဖြံ႕ၿဖိဳးေသာ ျပည္ပႏိုင္ငံ မ်ားတြင္ သင္ၾကားေပးႏိုင္ ၾကေသာ္လည္း က်န္ေသာေအာ္တစ္ဇင္ရွိေနသူမ်ားႏွင့္ မိသားစု အမ်ားစုမွာ ၎တို႕၏ ဘ၀ လမ္းခရီးတြင္ အခက္အခဲမ်ိဳးစံုျဖင့္ ၾကံဳေတြ႕ျဖတ္သန္းေနရပါသည္။အစည္းအေ၀းသြားေရာက္ တက္ခဲ့ေသာ မိဘ(၂)ဦးလည္း အပါအ၀င္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုအစည္းအေ၀းမွ   ျပန္ေရာက္လာေသာ မိဘ(၂)ဦးတို႔သည္ သက္ဆိုင္ရာ ေအာ္တစ္ဇင္ အထူး သင္ၾကားေရး ေက်ာင္းမ်ားမွ ဆရာႀကီး၊ဆရာမႀကီးမ်ား၏ အကူအညီမ်ားမွ တဆင့္ ေအာ္တစ္ဇင္ အထူး သင္ၾကားေရးေက်ာင္းမ်ားတြင္ အစည္းအေ၀း အေတြ႕အၾကံဳမ်ား ရွင္းလင္းျခင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ   တြင္ေအာ္တစ္ဇင္ ရွိေနသူမ်ား၊  ေအာ္တစ္ဇင္ မိဘ / မိသားစုမ်ား အတြက္ နည္းပညာ မ်ားစြာ လိုအပ္ေနေသးေၾကာင္းကို အေတြ႕ အၾကံဳႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္ ရွင္းလင္း တင္ျပၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေအာ္တစ္ဇင္ရွိေနသူ မိသားစုမ်ား အားလံုးကို ကူညီပံ့ပိုးႏိုင္ရန္၊ ျပည္ပမွ နည္းပညာမ်ား ပံ့ပိုးမႈမ်ား အျပည့္အ၀ ရရွိေစရန္ အတြက္ ေအာ္တစ္ဇင္ အသင္းဖြဲ႕စည္းရန္ အထူးလိုအပ္ေနေၾကာင္း ႏွင့္ အသင္း ဖြဲ႔လိုသည့္ ဆႏၵကို ေအာ္တစ္ဇင္ မိဘ/မိသားစုမ်ားအား တင္ျပခဲ့ၾကပါသည္။

(၂၇.၂.၂၀၁၁)ေန.တြင္ မသန္စြမ္းသက္ငယ္ သင္တန္းေက်ာင္း (လူမႈ၀န္ထမ္းဦးစီးဌာန) က်ိဳက္၀ိုင္း၊ မရမ္းကုန္းျမိဳ.နယ္တြင္ ရန္ကုန္ တိုင္းေဒသႀကီးရွိ အထူးသင္ၾကားေရးေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ ျပင္ပရွိေအာ္တစ္ဇင္ကေလး  မိဘမ်ား ႏွင့္ေတြ.ဆံုေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပခဲ့ပါသည္။ ထိုေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပြဲတြင္ မိဘမ်ား အားလံုးထံမွ ေအာ္တစ္ဇင္အသင္းဖြဲ.ရန္ သေဘာတူညီခ်က္ကိုရရွိခဲ့ၿပီး ယင္းေဆြးေႏြးပြဲတြင္ပင္ အသင္းဖြဲ.စည္းရန္ အတြက္ အသင္း ျဖစ္ေျမာက္ေရး လုပ္ငန္းေကာ္မတီကို အဖြဲ.၀င္(၂၄)ဦးျဖင့္ ဖြဲ.စည္းခဲ့ပါသည္။

(၁.၃.၂၀၁၁) ႏွင့္ (၂.၃.၂၀၁၁) ေန.မ်ားတြင္ MyanmarInfo-Tech၌ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိုယ္အဂၤါ မသန္စြမ္း အသင္းႀကီး(MPHA)  ႏွင့္ Family Support Network (FSN)မွ ပူးေပါင္းက်င္းပေသာ   Workshopon CBR for Children with Special Needs (2011)တြင္ ေအာ္တစ္ဇင္ အသင္း ျဖစ္ေျမာက္ေရး ေကာ္မတီမွ ဦးေနထြန္းက လူမႈ၀န္ထမ္း ဦးစီးဌာနမွ ဒုတိယ ညႊန္ၾကား ေရးမႈးခ်ဳပ္ႏွင့္ အရာရွိၾကီးမ်ား၊ ဆရာ၀န္ၾကီးမ်ားအား ႏိုင္ငံေတာ္မွ သတ္မွတ္ထားေသာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းႏွင့္ အညီေအာ္တစ္ဇင္ အသင္းဖြဲ.စည္း ခြင့္ၿပဳပါရန္ ခြင့္ေတာင္းခဲ့ပါသည္။ (၆.၃.၂၀၁၁) ေန.တြင္ အသင္းဖြဲ.စည္းပံုအေျခခံ စည္းမ်ဥ္းကို အသင္းျဖစ္ေျမာက္ေရး လုပ္ငန္းေကာ္မတီတြင္ ပါ၀င္ၾကေသာ ေအာ္တစ္ဇင္ မိဘ/အုပ္ထိန္းသူမ်ား အားလံုး၏ ရင္တြင္း ခံစားခ်က္မ်ားကို အေျခခံ၍ စတင္ ေရးဆြဲပါသည္။အသင္းကို ျမန္မာေအာ္တစ္ဇင္ အသင္း(ရန္ကုန္)ဟု သတ္မွတ္ခဲ့ပါသည္။

(၂.၄.၂၀၁၁) ေန.တြင္ က်ေရာက္ေသာ (World Autism Awareness Day) အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားကို ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ပထမ အၾကိမ္အၿဖစ္ လူမႈ၀န္ထမ္း ဦးစီးဌာနမွ ဦးေဆာင္မႈႏွင့္ အတူ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိုယ္အဂၤါ မသန္စြမ္းသူမ်ား အသင္းႀကီး၏ ကူညီ ပံ့ပိုးမႈျဖင့္ ျမန္ မာႏိုင္ငံေအာ္တစ္ဇင္ အသင္း ျဖစ္ေျမာက္ေရး လုပ္ငန္း ေကာ္မတီမွ ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီးရွိ ကန္ေတာ္ႀကီး ပန္းၿခံတြင္ အခမ္းအနား က်င္းပ ခဲ့ပါသည္။ အမ်ားဆံုး ခန္႔မွန္းဦးေရ(၁၀၀) ဦးေလာက္သာ တက္ေရာက္ႏိုင္မည္ဟု ယူဆ ထားေသာ္လည္း၊  ေအာ္တစ္ဇင္ရွိေနသူမ်ားႏွင့္ မိဘမ်ား စုစုေပါင္း(၆၀၀)ဦးေက်ာ္ တက္ေရာက္ ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကပါသည္။ အသင္း ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ စည္းမ်ဥ္းကို (၁၆.၆.၂၀၁၁) ေန႔တြင္ အၿပီးသတ္ ေရးဆြဲ အတည္ ျပဳႏိုင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာေအာ္တစ္ဇင္ အသင္း(ရန္ကုန္)ကို ေဖာ္ျပပါ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ စည္းမ်ဥ္းျဖင့္ ဖြဲ.စည္းကာစတင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။

ျမန္မာေအာ္တစ္ဇင္အသင္း(ရန္ကုန္)