ေအာ္တစ္ဇင္အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

ေအာ္တစ္ဇင္ သည္ စိတ္ေရာဂါ တစ္မ်ိဳး မဟုတ္သလို၊ ကူးစက္ ေရာဂါတမ်ိဳးလည္း မဟုတ္ပါ၊ ေအာ္တစ္ဇင္သည္ လူမ်ိဳး၊ဘာသာမေရြး၊ဆင္းရဲ ခ်မ္းသာမေရြး၊ ေနရာေဒသမေရြး၊ က်ားမ မေရြး ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

ကမာၻေပၚတြင္ မူကေလး(၆၈)ေယာက္ ေမြးတိုင္း ေအာ္တစ္ဇင္ တစ္ဦးႏွဳန္း ျဖစ္ပြားေန ပါသည္။

ကမာၻေပၚတြင္ ေအာ္တစ္ဇင္ ျဖစ္ပြားသူေပါင္း ေျခာက္ဆယ့္ ခုႏွစ္သန္းနီးပါး ရွိျပီး ေအာ္တစ္ဇင္ ျဖစ္ပြားမွဳႏွဳန္းမွာလည္း တျဖည္းျဖည္း တိုးမ်ား လာေန၍ ႏွစ္စဥ္ ဧၿပီလ (၂)ရက္ေန႔ကို ကမာၻ႔ေအာ္တစ္ဇင္ အမွတ္တရေန႔ (World Autism Awareness Day) ဟူ၍ သတ္မွတ္ ထားပါသည္။

(က) ေအာ္တစ္ဇင္ ဆိုသည္မွာ

ေအာ္တစ္ဇင္ ဆိုသည္မွာ လူတစ္ဦး စြမ္းေဆာင္ရည္ တစ္ခ်ိဳ႕ႏွင့္ဆိုင္ေသာ ဖြံ႔ၿဖိဳးမွဳမ်ား မညီမ်ွျခင္း (သို႔)မသန္စြမ္းျခင္း တို႔ေၾကာင့္ လူအခ်င္းခ်င္း ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံေရး၊ေျပာဆို ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ ေတြးေခၚေမ်ွာ္ျမင္ ဖန္တီးႏိုင္ေသာ စြမ္းရည္မ်ား ခ်ိဳ႔ယြင္း၊ အားနည္းျခင္း တို႔ျဖင့္ ဘ၀ တစ္ေလ်ွာက္လံုး သူတစ္ပါး အေပၚ အနည္းႏွင့္ အမ်ား မွီခို၍ အသက္ရွင္ ေနထိုင္ ေနရေသာ အေျခအေန တစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါသည္။

 (ခ)ေအာ္တစ္ဇင္ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္

သိပၸံ ပညာရွင္မ်ား၊သုေတသန ပညာရွင္မ်ားမွ ေအာ္တစ္ဇင္ ျဖစ္ရျခင္းႏွင့္ ပတ္သတ္၍ သုေတသန အမ်ိဳးမ်ိဳး လုပ္ခဲ႔ေသာ္လည္း ယခုအခ်ိန္ထိ တိက် ခိုင္လံုေသာ အေျဖကို ရွာေဖြ ေဖၚထုတ္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးပါ။

(ဂ)သက္တန္႔ေရာင္စဥ္-ေအာ္တစ္ဇင္

ေအာ္တစ္ဇင္ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး မတူပါ။တစ္ခ်ိဳ႕ပံုမွန္ လူတစ္ဦး နီးပါးရပ္တည္ ေနထိုင္ႏိုင္ျပီး တစ္ခ်ိဳ႕မွာမူ အျခားသူ တစ္ဦးအေပၚ လံုး၀ မွီခိုရပ္တည္ ေနထိုင္ ေနရပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ေအာ္တစ္ဇင္ ျဖစ္သူမ်ားအား

၁-အျပင္းစား ေအာ္တစ္ဇင္ – တစ္ကိုယ္ရည္ သန္႔ရွင္းေရး ကိစၥမွ အစ အျခားသူ တစ္ဦးအေပၚ လံုး၀မွီခို ရပ္တည္ ေနထိုင္ေနရသူ

၂-အလတ္စား ေအာ္တစ္ဇင္ – တစ္ခ်ိဳ႕ကိစၥမ်ားတြင္သာ အျခားသူ တစ္ဦး အေပၚ မွီခိုရပ္တည္ ေနထို္င္ေနရသူ

၃-အေပ်ာ့စား ေအာ္တစ္ဇင္ – ကိစၥ အမ်ားအျပားကို ကိုယ္တိုင္ လုပ္ႏိုင္ျပီး ကိစၥ အနည္းတြင္သာ အျခားသူ တစ္ဦးအေပၚ မွီခို ရပ္တည္ေနထိုင္ရသူ ဟူ၍ ေယဘူယ် အားျဖင့္ (၃) မ်ိဳး ခြဲျခားႏိုင္ပါသည္။

(ဃ) ေအာ္တစ္ဇင္ လကၡဏာမ်ား

သိသာ ထင္ရွားေသာ ေအာ္တစ္ဇင္ လကၡဏာမ်ားကို ကေလး အသက္ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ သံုးႏွစ္အရြယ္မွသာ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ေသာ္လည္း ကေလးအသက္ငယ္စဥ္(လသား)အရြယ္တြင္ သတိထားၾကည့္ပါက ေစာစီးစြာ သိရွိႏိုင္ပါသည္။

ေစာစီးစြာသိရွိနိုင္ေသာ ေအာ္တစ္ဇင္လကၡဏာမ်ား

-ကေလးအသက္ ၃ လ အရြယ္တြင္ ေခ်ာ့ျမဴျခင္းကို တုန္႔ျပန္မႈ မရျခင္း၊ လႈွပ္ရွားေနေသာ အရာ၀တၳဳကို လိုက္မၾကည္႔ျခင္း

-ကေလး အသက္ ၇ လ၊ ၈ လ အရြယ္တြင္ – အသံထြက္၍ မရယ္ျခင္း၊ ဘူးမမႈတ္ေသးျခင္း

– ကေလး အသက္ ၁၂ လ အရြယ္တြင္ – စကား၂လံုးပါ ၀ါက်ကို မေျပာနိုင္ေသးျခင္း (ဥပမာ-ေဖေဖ၊ေမေမ၊မမ)

-မည္သည့္ အသက္အရြယ္တြင္ မဆို တတ္ကၽြမ္းျပီးသား ကၽြမ္းၿပီးသား ကၽြမ္းက်င္မႈမ်ား ေလ်ာ့နည္း သြားလ်ွင္(သို႕)ေပ်ာက္ဆံုးသြားလ်ွင္ အထက္ေဖၚျပပါ အခ်က္မ်ား အနက္မွ တစ္ခု ေတြ႔ပါက ကေလး အထူးကု ဆရာ၀န္ တစ္ဦးဦး(သို႔)ေအာ္တစ္ဇင္ ကုထံုး ပညာရွင္ တစ္ဦးဦးႏွင့္ ျပသသင့္ပါသည္။

(စ)ေအာ္တစ္ဇင္ျဖစ္ေၾကာင္းမည္သို႕သိနိုင္သနည္း

ေအာ္တစ္ဇင္ျဖစ္ေၾကာင္း ဓါတ္မွန္ရိုက္၍ လည္းေကာင္း၊ဓါတ္ခြဲစမ္းသပ္၍ လည္းေကာင္္း မသိနိုင္ပါ။ေအာ္တစ္ဇင္ဆိုင္ရာ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ား ပါ၀င္ေသာအဖြဲ႔(ကေလး အထူးကု ဆရာ၀န္၊ ေအာ္တစ္ဇင္ ကုထံုး ပညာရွင္၊ စိတ္ေရာဂါ ဆရာ၀န္၊ Occupational Therapist, Physiotherapist, Speech Therapist စသည့္ၿဖင့္) မွ စနစ္တက် စမ္းသပ္ စစ္ေဆးၿပီးမွသာ သိနိုင္ပါသည္။

(ဆ) ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသေပးနိုင္သလား လံုး၀ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသေပးနိုင္သည့္ ေဆး၀ါး၊ ကုထံုး မရွိေသးပါ။ သို႔ေသာ္ ေစာစီးစြာ သိရျပီး စနစ္တက် ေလ့က်င့္ သင္ၾကားေပးပါက သိသာစြာ တိုးတက္ ေကာင္းမြန္လာပါမည္။